Tinjauan Pilihan Raya Negeri Sabah (PRN) 2025

Sebagai seorang wartawan yang mengikuti rapat perkembangan politik di Sabah, saya menyajikan ulasan profesional berkenaan Pilihan Raya Negeri Sabah 2025 (PRN) yang akan diadakan, dan mengutarakan siapa yang berpotensi menang serta faktor-penentu utama di lapangan. Artikel ini ditulis dalam Bahasa Melayu formal dan bertujuan memberikan gambaran jelas terhadap landskap politik Sabah menjelang hari pengundian.

Latar Belakang dan Konteks

PRN Sabah ini dijadualkan untuk memilih semula Dewan Undangan Negeri (DUN) sebanyak 73 kerusi. Wikipedia+2Jesselton Times+2
Beberapa perkara penting yang menjadi latar menyeluruh termasuk:

• Koalisi kerajaan negeri sekarang iaitu Gabungan Rakyat Sabah (GRS) bersama komponen-komponennya telah mengambil alih tampuk kerusi setelah pilihan raya terdahulu. Sinar Daily+2Wikipedia+2
• Parti Warisan Sabah (WARISAN) pula bertindak sebagai pembangkang utama yang menuntut mandat baharu dan menawarkan alternatif kepada pilihan semasa. Jesselton Times+1
• Terdapat juga pelbagai parti baharu dan individu bebas yang memasuki arena PRN, namun menurut penganalisis, kekuatan mereka diramal agak terhad dalam menang kerusi besar. Utusan Malaysia+1

Faktor-lain yang turut mempengaruhi ialah persepsi rakyat terhadap kapasiti kerajaan negeri menunaikan janji pembangunan, kewangan kempen, dan daya tarikan calon di kawasan luar bandar dan bandar. Sebagai contoh, satu analisis menyebut bahawa “tiada duit tiada undi” masih merentasi budaya politik Sabah. Scoop

Siapa Berpotensi Menang?

Berdasarkan data semasa dan pemantauan, berikut ialah dua pihak yang dilihat mempunyai kelebihan, bersama cabaran mereka:

1. GRS (Gabungan Rakyat Sabah)
Kelebihan:

• Sebagai gabungan komponen kerajaan dengan rekod mentadbir dan akses kepada mekanisme manfaat kerajaan negeri dan persekutuan.
• Liputan yang luas di seluruh Sabah — terutama kawasan luar bandar yang menjadi pengundi utama.
• Analisis menyebut bahawa GRS dilihat “holding the edge” dalam persaingan bagi PRN ini. Sinar Daily+1

Cabaran:

• Harapan tinggi rakyat terhadap prestasi dan penyampaian projek pembangunan — kegagalan atau kelewatan boleh menghakis sokongan.
• Pertembungan banyak penjuru (lebih 3 atau 5 calon) di beberapa kerusi boleh memecahkan undi. Utusan Malaysia+1

2. WARISAN (Parti Warisan Sabah)
Kelebihan:

• Disokong oleh elemen rakyat yang mahukan perubahan dan merasa bahawa kerajaan semasa belum menunaikan sepenuhnya harapan.
• Calon-calon di beberapa kerusi dilihat mempunyai akar umbi kuat dan ikatan komuniti yang mantap.

Cabaran:

• Perlu menandingi kelebihan akses kepada dana, infrastruktur dan rangkaian yang telah dimiliki GRS.
• Persaingan lebih banyak penjuru dan kemasukan calon bebas atau parti baharu boleh memecahkan undi pembangkang.

Faktor-Penentu Utama yang Mesti Diperhati

Berikut ialah beberapa faktor yang saya kira akan menentukan hasil PRN Sabah:

• Kewangan dan mesin pilihan raya – seperti yang berhujah oleh J Ligunjang: kekuatan kewangan kempen, akses kepada sistem gerak kerja dan logistik memberi kelebihan besar. Scoop
• Pengundian di luar bandar & kawasan pedalaman – ini adalah benteng tradisi Sabah di mana calon dengan hubungan komuniti yang kukuh biasanya menang.
• Pertembungan calon banyak penjuru – apabila lebih daripada dua atau tiga calon bersaing, undi boleh terpecah serta mengubah hasil di kerusi kritikal. Utusan Malaysia
• Isu pembangunan, bekalan asas dan hak negeri – keluhan rakyat mengenai jalan, bekalan air, elektrik serta tuntutan hak Sabah seperti 40% hasil negeri menjadi bahan kempen yang kuat. Jesselton Times+1

Kesimpulan

Secara keseluruhannya, pihak GRS dilihat mempunyai kelebihan marginal dalam PRN Sabah memandangkan kekuatan semasa mereka dan sokongan yang agak kukuh. Namun, kemenangan tidak boleh dianggap selamanya; WARISAN masih mempunyai peluang nyata jika mereka mampu memanfaatkan isu-isu rakyat, menggerakkan kempen secara agresif dan mendapat momentum di kerusi sasaran.

Rakyat Sabah sebagai pengundi akhir mempunyai kuasa menentukan arah pemerintahan negeri — mereka akan memilih bukan sekadar parti tetapi juga calon yang diyakini boleh menyampaikan perubahan dan pembangunan. Sebagai wartawan, saya akan terus memantau perkembangan sehingga hari pengundian.